Công cụ tính lực (F = ma)
Giải định luật II Newton F = ma để tìm lực, khối lượng, hoặc gia tốc. Nhập 2 trong 3 giá trị, công cụ tự tính giá trị còn lại kèm các bước giải chi tiết.
Định luật II Newton
Định luật II Newton phát biểu: lực tổng hợp tác dụng lên một vật bằng khối lượng nhân gia tốc của vật đó:
- F — lực, đơn vị newton (N)
- m — khối lượng, đơn vị kilôgam (kg) — luôn dương
- a — gia tốc, đơn vị mét trên giây bình phương (m/s²) — có thể âm
Nhập 2 trong 3 giá trị và để trống giá trị còn lại; công cụ sẽ giải và hiển thị bước thay số.
Ví dụ minh hoạ
Một vật 10 kg tăng tốc với gia tốc 2 m/s². Lực tác dụng lên vật là bao nhiêu?
- Công thức: F = ma
- Thay số: F = 10 × 2
- Kết quả: F = 20 N
Giải ngược
Cùng công thức đó có thể biến đổi để tìm khối lượng hoặc gia tốc khi biết lực:
- Khối lượng: m = F / a — nhập F và a, để trống m.
- Gia tốc: a = F / m — nhập F và m, để trống a.
Ví dụ: lực 20 N tác dụng lên vật 10 kg cho a = 20 / 10 = 2 m/s².
Những nhầm lẫn thường gặp
- Nhầm khối lượng với trọng lượng. Khối lượng (kg) là lượng vật chất; trọng lượng (N) là lực hấp dẫn tác dụng lên khối lượng đó — xem công cụ tính trọng lượng với W = mg.
- Đơn vị không nhất quán. Trộn lẫn pound, gram, hoặc ft/s² với giá trị SI sẽ cho kết quả sai — hãy đổi hết sang kg, m/s², và N trước.
- Quên dấu. Giảm tốc đơn giản chỉ là gia tốc âm trong công thức này, không phải trường hợp đặc biệt.
Ứng dụng thực tế
F = ma là nền tảng của gần như toàn bộ cơ học cổ điển: nó giải thích vì sao vật nặng hơn cần lực lớn hơn để đạt cùng gia tốc, vì sao quãng đường phanh phụ thuộc khối lượng, và vì sao một cú đẩy nhẹ khó làm xe tải di chuyển nhưng lại dễ dàng đẩy được xe đạp. Các đại lượng liên quan dựa trên cùng định luật gồm động lượng (p = mv) và áp suất (P = F/A).
Câu hỏi thường gặp
- Công thức tính lực là gì?
- Định luật II Newton: F = ma, trong đó F là lực (đơn vị newton, N), m là khối lượng (kg), và a là gia tốc (m/s²).
- Làm sao tính khối lượng khi biết lực và gia tốc?
- Biến đổi công thức thành m = F / a. Nhập lực và gia tốc, để trống ô khối lượng, công cụ sẽ tự động tính giúp bạn.
- Gia tốc hoặc lực có thể âm không?
- Có. Gia tốc âm nghĩa là vật đang giảm tốc hoặc chuyển động ngược chiều dương đã chọn, khi đó lực cũng ra giá trị âm — chỉ riêng khối lượng luôn phải là số dương.
- Công cụ này dùng đơn vị gì?
- Dùng đơn vị SI xuyên suốt — newton (N) cho lực, kilôgam (kg) cho khối lượng, mét trên giây bình phương (m/s²) cho gia tốc. Hãy đổi các đơn vị khác (pound, gram, ft/s²) sang SI trước khi nhập.
- Tại sao không thể để trống 2 ô cùng lúc?
- Công cụ chỉ giải được đúng một ẩn số từ hai giá trị đã biết. Nếu để trống 2 ô, sẽ có vô số cặp (m, a) cho cùng một F, nên chỉ để trống đúng một biến bạn muốn tìm.
- Lực khác trọng lượng như thế nào?
- Trọng lượng là trường hợp đặc biệt của F = ma khi gia tốc chính là gia tốc trọng trường (g ≈ 9.8 m/s²). Lực là mối quan hệ tổng quát giữa khối lượng và gia tốc bất kỳ — xem công cụ tính trọng lượng để biết phiên bản riêng cho trọng lực.