Công cụ tính định luật Hooke (F = kx)
Giải định luật Hooke F = kx để tìm lực đàn hồi, độ cứng lò xo, hoặc độ biến dạng. Nhập 2 trong 3 giá trị, công cụ tự tính giá trị còn lại kèm các bước giải.
Định luật Hooke
Định luật Hooke mô tả lực phục hồi của một lò xo lý tưởng: lực cần để kéo dãn hoặc nén lò xo tỉ lệ thuận với độ biến dạng so với chiều dài tự nhiên của nó.
- F — lực đàn hồi, đơn vị newton (N)
- k — độ cứng lò xo, đơn vị newton trên mét (N/m) — luôn dương; là thước đo độ "cứng"
- x — độ biến dạng so với chiều dài tự nhiên (chưa kéo dãn) của lò xo, đơn vị mét (m)
Nhập 2 trong 3 giá trị và để trống giá trị còn lại; công cụ sẽ giải và hiển thị bước thay số.
Ví dụ minh hoạ
Một lò xo có độ cứng 200 N/m bị kéo dãn 0.1 m. Lực đàn hồi tạo ra là bao nhiêu?
- Công thức: F = kx
- Thay số: F = 200 × 0.1
- Kết quả: F = 20 N
Giải ngược
Cùng công thức đó có thể biến đổi để tìm độ cứng lò xo hoặc độ biến dạng khi biết lực:
- Độ cứng lò xo: k = F / x — nhập F và x, để trống k.
- Độ biến dạng: x = F / k — nhập F và k, để trống x.
Ví dụ: lực 20 N kéo dãn lò xo 0.1 m nghĩa là k = 20 / 0.1 = 200 N/m. Và lực 20 N tác dụng lên lò xo có độ cứng 200 N/m cho x = 20 / 200 = 0.1 m.
Những nhầm lẫn thường gặp
- Quên độ cứng lò xo đã bao gồm "trên mỗi mét". k đã tính theo đơn vị mét — đừng nhân thêm chiều dài lần nữa.
- Nhầm độ biến dạng với tổng chiều dài. x là quãng đường lò xo đã di chuyển so với chiều dài tự nhiên, không phải tổng chiều dài lò xo sau khi kéo dãn.
- Cho rằng định luật Hooke đúng với mọi biến dạng. Định luật này chỉ đúng trong giới hạn đàn hồi của lò xo — kéo dãn quá mức thì lực không còn tỉ lệ với độ biến dạng nữa.
Ứng dụng thực tế
Định luật Hooke là nền tảng của năng lượng tích trữ trong một lò xo bị kéo dãn hoặc nén, U = ½kx², được suy trực tiếp từ cùng quan hệ F = kx này. Giống như công cụ tính lực tổng quát (F = ma), định luật Hooke liên hệ một lực với độ biến dạng thay vì khối lượng, và lực đó có thể sinh công lên bất cứ vật gì gắn với lò xo.
Câu hỏi thường gặp
- Định luật Hooke là gì?
- Định luật Hooke phát biểu lực mà lò xo tác dụng tỉ lệ thuận với độ biến dạng của nó: F = kx, trong đó F là lực đàn hồi (newton, N), k là độ cứng lò xo (newton trên mét, N/m), và x là độ biến dạng so với chiều dài tự nhiên của lò xo (mét, m).
- Làm sao tính độ cứng lò xo từ lực và độ biến dạng?
- Biến đổi công thức thành k = F / x. Nhập lực và độ biến dạng, để trống ô độ cứng, công cụ sẽ tự động tính giúp bạn.
- Độ cứng lò xo k cho biết điều gì?
- k càng lớn nghĩa là lò xo càng cứng — cần lực lớn hơn để kéo dãn hoặc nén cùng một đoạn. k nhỏ nghĩa là lò xo mềm, dễ kéo dãn.
- Vì sao đôi khi có dấu trừ trong định luật Hooke?
- Dạng đầy đủ là F = -kx, dấu trừ thể hiện lực của lò xo là lực phục hồi, hướng về chiều dài tự nhiên, ngược chiều với độ biến dạng. Công cụ này giải theo độ lớn, F = kx, không xét dấu.
- Vì sao độ cứng lò xo phải dương?
- Độ cứng lò xo là một đại lượng vật lý biểu thị độ "cứng" — không thể bằng 0 (nghĩa là không có lò xo) hoặc âm, điều đó không có ý nghĩa vật lý với một lò xo thật.
- Tại sao không thể để trống 2 ô cùng lúc?
- Công cụ chỉ giải được đúng một ẩn số từ hai giá trị đã biết. Nếu để trống 2 ô, sẽ có vô số cặp (k, x) cho cùng một F, nên chỉ để trống đúng một biến bạn muốn tìm.
- Công cụ này dùng đơn vị gì?
- Dùng đơn vị SI — newton (N) cho lực, newton trên mét (N/m) cho độ cứng lò xo, và mét (m) cho độ biến dạng. Hãy đổi các đơn vị khác (pound, inch) sang SI trước khi nhập.