Máy Tính Chia Ra Số Thập Phân
Chia số ra các chữ số thập phân bằng chia cột dài — dời dấu phẩy, hạ số 0 và tính tới bao nhiêu chữ số tùy chọn (cắt, không làm tròn).
Chia ra số thập phân
Khi phép chia không chia hết, bạn có thể chia tiếp qua số dư thành các chữ số thập phân. Nếu số chia là số thập phân, trước tiên dời cả hai dấu phẩy để số chia thành số nguyên, rồi chia như thường và hạ các số 0.
Các bước
- Dời dấu phẩy của số chia để nó thành số nguyên, và dời số bị chia đúng bấy nhiêu chỗ.
- Đặt dấu phẩy của thương ngay trên vị trí dấu phẩy của số bị chia.
- Chia, và khi số bị chia hết chữ số thì hạ số 0.
- Dừng ở số chữ số đã chọn (cắt) hoặc khi số dư bằng 0.
Ví dụ: 4.71 ÷ 3.2 tới 3 chữ số
Dời cả hai dấu phẩy một chỗ: 47.1 ÷ 32. Rồi chia và hạ số 0 để được 1.471 (cắt ở 3 chữ số — giá trị thật tiếp tục 1.4718...).
Chia dừng đúng: 31 ÷ 16
Hạ số 0 cho 1.9375 với số dư 0, nên 31 ÷ 16 = 1.9375 chính xác.
Thập phân tuần hoàn: 22 ÷ 15
Số dư lặp lại nên thương lặp lại: tới 3 chữ số là 1.466, tới 6 chữ số là 1.466666. Lưu ý đây là cắt, không làm tròn thành 1.467.
Tính tới và làm tròn tới
- Tính tới n chữ số — dừng và bỏ phần còn lại (1.466).
- Làm tròn tới n chữ số — chỉnh chữ số cuối theo chữ số kế tiếp (1.467).
Máy tính này cắt. Với thương số nguyên kèm số dư, dùng chia cột dài có số dư, và để làm tròn kết quả hãy dùng làm tròn số.
Câu hỏi thường gặp
- Chia cho số thập phân như thế nào?
- Dời dấu phẩy của số chia sang phải cho tới khi nó thành số nguyên, và dời dấu phẩy của số bị chia đúng bấy nhiêu chỗ. Thương không đổi. Với 4.71 chia 3.2, dời cả hai một chỗ để được 47.1 chia 32.
- Vì sao dời dấu phẩy hai số cùng một lượng?
- Nhân số bị chia và số chia cùng một lũy thừa của mười không làm đổi thương — giống như nhân cả tử và mẫu của phân số với cùng một số. Chỉ để số chia thành số nguyên cho phép chia cột dài chạy bình thường.
- Hạ số 0 để làm gì?
- Sau khi qua dấu phẩy ở số bị chia, bạn liên tục hạ các số 0 để chia tiếp ra phần mười, phần trăm, và xa hơn. Mỗi số 0 hạ xuống thêm một chữ số thập phân cho thương.
- Máy tính này có làm tròn kết quả không?
- Không. Nó tính tới số chữ số bạn chọn rồi cắt — chỉ dừng lại. Nên 22 chia 15 tới ba chữ số là 1.466 chứ không phải 1.467 đã làm tròn. Dùng máy tính làm tròn nếu bạn cần làm tròn.
- Số thập phân tuần hoàn là gì?
- Khi số dư bắt đầu lặp lại, các chữ số thương lặp mãi, như 22 chia 15 cho 1.4666.... Yêu cầu nhiều chữ số hơn để thấy quy luật, chẳng hạn 1.466666 tới sáu chữ số.
- Khi nào phép chia dừng đúng?
- Khi xuất hiện số dư bằng 0, phép chia kết thúc và thương là chính xác — ví dụ 31 chia 16 đúng bằng 1.9375, và 3 chia 8 đúng bằng 0.375.
- Yêu cầu được tối đa mấy chữ số thập phân?
- Từ 1 đến 20. Mặc định là 3. Nhiều chữ số hơn để lộ quy luật tuần hoàn, ít hơn để ước lượng nhanh.