Máy Tính Trừ Cột Dài (Có Mượn)
Trừ các số theo cột có mượn và đổi nhóm, giải từng bước — gồm cả mượn dây chuyền qua số 0 và bước kiểm tra lại bằng phép cộng.
Loading calculator…
Trừ cột dài là gì?
Trừ cột dài xếp hai số sao cho các giá trị vị trí thẳng cột, rồi trừ từng cột từ phải sang trái. Khi chữ số ở trên nhỏ hơn chữ số ở dưới, bạn mượn (đổi nhóm) 1 từ cột bên trái.
Các bước
- Xếp hai số, đơn vị dưới đơn vị, chục dưới chục.
- Trừ từng cột từ bên phải.
- Nếu chữ số trên nhỏ hơn, mượn 1 từ cột bên trái, thêm 10 vào cột hiện tại.
- Kiểm tra bằng cách cộng hiệu với số bị trừ đi.
Mẹo: Mỗi lần mượn làm cột bị mượn giảm đi 1. Gạch chữ số cũ và viết số mới lên trên để khỏi quên.
Ví dụ: 245 − 147
- Đơn vị: 5 nhỏ hơn 7 nên mượn — 15 − 7 = 8. Hàng chục 4 thành 3.
- Chục: giờ 3 nhỏ hơn 4 nên mượn — 13 − 4 = 9. Hàng trăm 2 thành 1.
- Trăm: 1 − 1 = 0.
Vậy 245 − 147 = 98. Kiểm tra: 98 + 147 = 245.
Mượn qua số 0: 300 − 148
Cột đơn vị cần mượn nhưng hàng chục là 0, không cho được. Dây chuyền lan tới hàng trăm:
- Hàng trăm 3 thành 2, cho hàng chục mượn.
- Hàng chục 0 thành 10, rồi cho đơn vị 1 và còn lại 9.
- Đơn vị thành 10: 10 − 8 = 2. Chục: 9 − 4 = 5. Trăm: 2 − 1 = 1.
Vậy 300 − 148 = 152. Cùng dây chuyền đó biến 1000 − 1 thành 999.
Trừ số thập phân: 82.5 − 17.75
Xếp thẳng dấu phẩy và đệm: 82.50 − 17.75. Mượn qua các cột để được 64.75.
Khi kết quả âm: 147 − 245
Số trên nhỏ hơn nên trừ ngược lại và gắn dấu: 245 − 147 = 98, cho 147 − 245 = −98.
Những lỗi thường gặp
- Quên giảm cột vừa mượn.
- Dừng dây chuyền mượn quá sớm khi đi qua các số 0.
- Không xếp thẳng dấu phẩy trước khi trừ.
Trừ cột dài là hình ảnh phản chiếu của cộng cột dài: cộng thì nhớ, trừ thì mượn.
Câu hỏi thường gặp
- Mượn trong phép trừ là gì?
- Mượn (hay đổi nhóm) xảy ra khi chữ số ở trên nhỏ hơn chữ số ở dưới trong một cột. Bạn lấy 1 từ cột bên trái, thêm 10 vào cột hiện tại để trừ được. Ví dụ muốn tính 5 trừ 7 thì mượn để thành 15 trừ 7.
- Mượn qua số 0 như thế nào?
- Khi cột cần mượn là số 0, nó không cho 1 ngay được. Nó phải mượn từ cột bên trái trước để thành 10, rồi cho 1 và còn lại 9. Dây chuyền này đi qua mọi số 0. Trong 300 trừ 148, hàng chục 0 thành 9 và hàng trăm 3 thành 2.
- Kiểm tra kết quả phép trừ ra sao?
- Cộng hiệu với số bị trừ đi. Nếu ra đúng số ban đầu thì phép trừ đúng. Với 245 trừ 147 bằng 98, hãy kiểm tra 98 cộng 147 bằng 245.
- Nếu số trên nhỏ hơn số dưới thì sao?
- Hiệu sẽ âm. Công cụ này lấy số lớn trừ số nhỏ rồi gắn dấu trừ, nên 147 trừ 245 cho kết quả âm 98.
- Trừ số thập phân theo cột như thế nào?
- Xếp thẳng dấu phẩy để phần mười dưới phần mười, phần trăm dưới phần trăm, đệm số 0 vào số ngắn hơn rồi trừ từng cột y như số nguyên.
- Nhớ và mượn khác nhau chỗ nào?
- Nhớ dùng trong phép cộng khi tổng một cột lớn hơn 9. Mượn là bước ngược lại trong phép trừ khi một cột không trừ được nếu không có trợ giúp. Cộng thì nhớ sang trái, trừ thì mượn từ trái.
- Đổi nhóm có giống mượn không?
- Có. Đổi nhóm và mượn cùng chỉ một bước — đổi một đơn vị hàng lớn lấy mười đơn vị hàng nhỏ hơn để trừ được cột đó.