Đổi Hỗn Số Sang Số Thập Phân

Cách dùng máy tính

Máy tính có ba ô nhập — chỉ điền những ô cần cho bài toán của bạn:

• Phần nguyên (Whole) — số nguyên đứng trước phân số. Bỏ trống nếu chỉ có phân số như $\frac{5}{8}$.
• Tử số (Numerator) — số ở trên của phân số.
• Mẫu số (Denominator) — số ở dưới, phải là số nguyên dương (khác 0).

Dùng ô Round to max để chọn số chữ số thập phân tối đa cần làm tròn (0–10).

Ba trường hợp thường gặp:

1. Hỗn số (ví dụ $2\frac{5}{8}$) → gõ 2 ở Whole, 5 ở Numerator, 8 ở Denominator.
2. Phân số (ví dụ $\frac{5}{8}$) → bỏ trống Whole, gõ 5 và 8.
3. Số nguyên (ví dụ 2) → gõ 2 ở Whole, bỏ trống Numerator và Denominator.

Quy tắc dấu âm: đặt dấu trừ vào một trong hai ô Whole hoặc Numerator — không đặt vào cả hai, không đặt vào Denominator. Ví dụ $-3\frac{1}{4} = -3.25$. (Nếu đặt dấu trừ cả hai ô, dấu sẽ triệt tiêu và kết quả thành dương.)

Hai cách đổi hỗn số sang số thập phân

Có hai cách kinh điển. Cả hai đều cho cùng kết quả; chọn cách nào dễ với bạn hơn.

Cách 1 — Tách phần nguyên

Tách hỗn số thành phần nguyên và phần phân số. Chỉ đổi phần phân số sang số thập phân, rồi cộng phần nguyên trở lại.

Cách 2 — Đổi sang phân số rồi chia

Viết hỗn số dưới dạng một phân số duy nhất (tử lớn hơn mẫu), sau đó chia một lần.

Cách thứ hai là cách sách giáo khoa thường dạy. Cách thứ nhất nhanh hơn khi bạn đã thuộc bảng phân số thập phân của $\frac{1}{2}$, $\frac{1}{4}$, $\frac{1}{8}$.

Làm tròn và số thập phân tuần hoàn

Một số phép chia kết thúc gọn — $2\frac{5}{8} = 2.625$ dừng sau ba chữ số. Một số khác lặp vô tận — $1\frac{1}{3} = 1.333\ldots$. Máy tính luôn làm tròn theo số chữ số tối đa bạn chọn, theo quy tắc làm tròn nửa lên rời xa số không:

• $1\frac{1}{3}$ làm tròn 3 → 1.333
• $\frac{2}{3}$ làm tròn 1 → 0.7 (vì chữ số tiếp theo là 6, được làm tròn lên)
• $-\frac{1}{2}$ làm tròn 0 → −1 (nửa làm tròn rời xa số không)

Nếu giá trị chính xác có ít chữ số hơn ô chọn, máy không thêm số 0 thừa: $\frac{1}{8}$ làm tròn 5 vẫn hiển thị 0.125, không phải 0.12500.

Ví dụ chi tiết

Ví dụ 1 — $2\frac{5}{8}$ làm tròn 3

Cách 1: $2 + \frac{5}{8} = 2 + 0.625 = 2.625$. Cách 2: $\frac{21}{8} = 21 \div 8 = 2.625$.

Ví dụ 2 — $1\frac{1}{3}$ làm tròn 3

Cách 1: $1 + \frac{1}{3} = 1 + 0.333 = 1.333$. Cách 2: $\frac{4}{3} = 4 \div 3 = 1.333\ldots$ → làm tròn 1.333.

Ví dụ 3 — $-3\frac{1}{4}$ làm tròn 2

Cách 1: $-(3 + \frac{1}{4}) = -(3 + 0.25) = -3.25$. Cách 2: $-\frac{13}{4} = -13 \div 4 = -3.25$.

Bảng hỗn số thường gặp